Katalog ECTS

Kulturowe Konteksty Grafiki

Pedagog: dr Dorota Grubba-Thiede

Pole Opis
forma/typ zajęć wykład;
język wykładowy polski;
metody i kryteria oceniania

obecność na wykładach oraz ćwiczenia pisemne zakończone w semestrze letnim testem egzaminacyjnym.

Obecność na wykładach 0-3 pkt
dwa opracowania problemowe dotyczące związków grafiki artystycznej z teorią i interdyscyplinarnymi badaniami nad kulturą łącznie za 22 pkt. W semestrze letnim łączna ocena:
25-24 = 5.5
23-21: = 5
20-18:= 4.5
17-15: = 4
14-13 = 3.5
12-10.5= 3
10-0= 2

opis przedmiotu

Wykład stanowi kontekstowe ujęcie związków grafiki z innymi dziedzinami kultury współczesnej, szczególnie z teorią sztuki. Bogato ilustrowane wykłado-konwersatoria, są okazją do aktywnego zainspirowania społeczności studentów wielowątkową ewolucją grafiki współczesnej - od praktyk niejako kanonicznych do twórczości w środowisku wirtualnym i przestrzeni telematycznej. Wzmiankowane są istotne wydarzenia artystyczne dedykowane grafice współczesnej, także inicjatywy problemowe np. kontrkulturowe, krytyczne bądź miękkie i afirmatywne dla których grafika stanowi istotny fenomen. Przybliżane są osobowości sztuki najnowszej w perspektywie powszechnej sztuki, w tym z Europy, Bliskiego Wschodu, Chin, Korei oraz m.in. Ameryki Łacińskiej. Odniesieniami są dokonania wybitnych teoretyków uznanych w międzynarodowym obiegu myśli o sztuce, włączanych do interdyscyplinarnych studiów nad kulturą, w tym kontrkulturą. Planowany jest także w semestrze letnim wyjazd do Warszawy oraz dwa wyjścia do trójmiejskich instytucji, m.in. na warsztaty w Dziale Grafiki Muzeum Narodowego w Gdańsku i na ekspozycję współczesnej sztuki japońskiej „FLUORESCENT CHRYSANTHEMUM REMEMBERED” do CSW Łaźnia w Gdańsku.

skrócony opis przedmiotu

Bogato ilustrowane wykłady przybliżające związki grafiki z teorią sztuki i badaniami nad kulturą wizualną.

sposób realizacji przedmiotu

bogato ilustrowany wykład z elementami konwersatoriów oraz wyjścia do instytucji kultury i wyjazd do Warszawy.

zakres tematów

Omawiane zagadnienia w czasie dwugodzinnych wykładów odbywających się w cyklu co 2 tygodnie:
1 „NOT FOR YOU”. Graficy wobec „wrogościnności” (J. Derrida), społecznych
wykluczeń (homo sacer - Giorgio Agamben) i „społeczeństwa spektaklu” (G. Debord) w kontekście kultury od XVIII do XXI wieku.
2. Grafika i typografia wobec wybranych „niezmienników estetycznych”.
3. „Aubrey Beardsley not dead” - grafika Pokolenia Dzieci Kwiatów [wystawa „Rewolucje 1968”].
„Notatki o kampie” Susan Sontag wobec „Mitologii codzienności” R. Barthesa. Wybrane ikonosfery lat 1955-2018.
4. Papirus, palimpsest, prasa codzienna, plakat: formalno-medialna ewolucja form komunikacji społecznej. [wystawa „PLAKAT – REMEDIACJE” w Muzeum Plakatu w Wilanowie, 2016].
5. „Comfort Zones” - afirmatywne działania współczesnych artystów w psychogeografii (teorie
Melanie Klein). „Traktaty o synestezji i poezji konkretnej” - fenomen wizualizmów i kontekst wystawy „Statek kosmiczny Ziemia” (CSW Znaki Czasu Toruń 2011)
6. „Wikłamy się w słowa” (L. Wittgenstein): semiologiczno-ideologiczne konteksty szaty graficznej wydawnictw. Artyści „w dobie reprodukcji technicznej” (W. Benjamin)- wobec „grawitacji ikonograficznej” i klisz kultury.
7. "Ona skrycie uwielbia czerń" (bell hooks)- problemy agorafilii w malarstwie i grafice kobiet. Klisze prehistoryczno-surrealistyczne w grafice współczesnej
8. „Czarne słońca” (J. Kristeva, S. Sontag) - artyści wobec tabu choroby, depresji i melancholii. Kontekst ekspozycji [„Przeszłość jest obcym krajem”, CSW Znaki Czasu Toruń 2010 oraz VIII Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Efemerycznej w Sokołowsku pt. „Ciało obce” 2018.]
9. „Stany napięć i zagrożeń”– od Movimento Arte Nucleare/ [Ruchu Sztuki Nuklearnej] i Nowej Fali do początku XXI w. - [kontekst wystawy „Uszczerbki i straty” (Alternativa 2016, Gdańsk).
10. „Iran - Irak - FUCK!” (A.R. Penck) – kontrkultura pacyfistyczna w grafice. Filozofia
pokojowego nieposłuszeństwa obywatelskiego (M. Ghandi).
11. Transgresje – grafika w perspektywie myśli Marii Janion
12. Bricolage (Claude Lévi-Strauss) i Disruption jako strategie semantyczno-wyrazowe w grafice współczesnej.
13. Aby Warburg – żywioł „Atlasu obrazów Mnemosyne”- Między archetypami nieświadomymi (Jung), „muzeum wyobraźni (A. Malraux), a pamięcią indywidualną i pamięcią zbiorową. „Sztuka jako gest prywatny” (Józef Robakowski, Izabella Gustowska i Inni).
14. „Manifest Cyborga” (D. Haraway) - ikonosfery transhumanistyczne, transludzkie.
15. „Abaut Chinese Women” (J. Kristeva): metafory nierównych geografii świata. Sztuka w obronie praw człowieka (Helene Cixous, J. Derrida, J. Krysteva, P. Ricoeur, Jacek Staniszewski, bell hooks i Inni).

 

sposób zaliczenia zaliczenie z oceną;
literatura

LITERATURA:
Słowniku sztuki XX wieku, pr. zbiorowa pod kierunkiem Gérarda Durozoi, tł. z fr. Halina Andrzejewska et al. ; oprac. naukowe wersji pol. Teresa Sowińska, Anna Stepnowska, Hanna Wróblewska, Warszawa : "Arkady", 1998., fragmenty: m.in. dadaizm s.147-150, surrealizm 598-601 i inne pojęcia.

Materiały i filmy prezentowane na zajęciach i przekazywane wetransferem w pdf dla Grupy oraz jako literatura uzupełniająca wybrane fragmenty:

Wrogościnność : podejmowanie obcych [Hostipitality : receiving strangers], red. nauk. Jarosław Lubiak, kuratorzy Jarosław Lubiak i Kamil Kuskowski ; tł. Anastazja Dwulit, Maciej Świerkocki, kat. wystawy zbiorowej problemowej, Muzeum Sztuki w Łódzi 2010.

Plakat – Remediacje. XXV Międzynarodowe Biennale Plakatu w Warszawie, tekst David Crowley, kurator wystawy głównej 25. Międznarodowego Biennale Plakatu w Warszawie pt.: Plakat - remediacje, profesor Royal College of Art w Londynie i m.in. Mariusz Knorowski kurator Muzeum Plakatu w Wilanowie, Oddziału Muzeum Narodowego w Warszawie, Warszawa 2016.

Dzika grafika. Pięć dekad ulicznej dywersji wizualnej w Polsce 1967-2017, teksty m.in. Tomasz Sikorski i Mariusz Knorowski kurator Muzeum Plakatu w Wilanowie, Oddziału Muzeum Narodowego w Warszawie, Warszawa 2017.

Anne D'Alleva, Metody i teorie historii sztuki, tłum. Eleonora i Jakub Jedlińscy. Universitas Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych, Kraków 2008 lub 2012. (fragmenty)

Metafora i rzeczywistość 2005–2015 [Metaphor and Reality 2005–2015], Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku w latach 2005-2015, Wystawa z okazji jubileuszu 70-lecia Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, Zbrojownia Sztuki Gdańsk, oprac. prof. Roman Gajewski, Gdańsk 2015 (fragmenty)

Claude Lévi-Strauss, Myśl nieoswojona, tłum. Andrzej Zajączkowski, Warszawa 1969 lub 2001.
Claude Lévi-Strauss, Smutek tropików, tłum. Aniela Steinsberg, Warszawa1960.

Spaceship Earth – Statek Kosmiczny Ziemia, katalog międzynarodowej wystawy zbiorowej problemowej, red. i kuratorka Dobrila Denegri, Toruń 2011,

Colin M. Turnbull, Ikowie ludzie gór, tłum. B. Kuczborska, Warszawa 1980.

Artystki polskie, katalog wystawy, red. A. Morawińska i inni, Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 1991.
Jurij Łotman, Symbol w systemie kultury, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” 1988, nr 3
Susan Sontag, Notatki o kampie, tłum. Wanda Wertenstein, „Literatura na Świecie” 1979, nr 9, s.306-323.

Bożena Czubak, Krzysztof Wodiczko. Sztuka domeny publicznej, katalog wystawy, PGS, Sopot 2012.

Problemy ponowoczesnej pluralizacji kultury : wokół koncepcji Wolfganga Welscha. Cz. 1, pod red. Anny Zeidler-Janiszewskiej, Seria „Studia Kulturoznawcze” nr 9, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań : 1998.

Claire Bishop, Sztuczne piekła. Sztuka partycypacyjna i polityka widowni [Artifical Hells, Participatory Art and the Politics of Spectatorship], tłum. Jacek Staniszewski, Fundacja Bęc Zmiana, Warszawa 2015.

Przeszłość jest obcym krajem, katalog wystawy, kuratorki Aleksandra Kononiuk, Agnieszka Pindera, CSW Znaki Czasu, Toruń 2010.

 

Irena Jakimowicz, Polska grafika współczesna, Warszawa : Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1961.
Wróblewska Danuta, Polska grafika współczesna : grafika warsztatowa, plakat, grafika książkowa, grafika prasowa, Warszawa : Interpress, 1988.

Grafika współczesna : między unikatem a elektroniczną kopią : referaty z sesji naukowej zorganizowanej w ramach programu Międzynarodowego Triennale Grafiki Kraków, red. nauk. Tomasz Gryglewicz ; tłum: Maciej Głogoczowski et al., Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Stowarzyszenie Międzynarodowe Triennale Grafiki w Krakowie, 1997, Kraków 1999.

Współczesna grafika obca w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie : katalog. T. 1, A-E / oprac. Dorota Folga-Januszewska [tł. ang. Joanna Holzman]. Muzeum Narodowe (Warszawa).Warszawa : Muzeum Narodowe, 1987. 

Współczesna grafika obca w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie : katalog. T. 1, A-E / oprac. Dorota Folga-Januszewska; [tł. ang. Joanna Holzman], Muzeum Narodowe w Warszawie,1987.
Uwaga! Spychacze! : młoda polska ilustracja = Watch out! Bulldozers! : young Polish illustration, red. Monika Hanulak ; koncert: Zygmunt Januszewski, Jan Światłość-Kowalski (Dorota Folga-Januszewska) ; przetł. Piotr Szymor], Warszawa : Akademia Sztuk Pięknych, 2009.
The illustrators : the British art of illustration 1800-1991,text by David Wootton ; compiled by Julia Cornelissen]. Wootton, London : Chris Beetles Ltd., cop. 1991.

Artyści polskiej książki : 50 lat konkursu Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek, pod red. Katarzyny Iwanickiej, Warszawa : Polskie Towarzystwo Wydawców Książek, 2009.

Look! Polish picturebook!, teksty: Małgorzata Cackowska, Anita Wincencjusz-Patyna ; tłum. Anna Moroz-Darska, graphic design: Grażka Lange, The Baltic Sea Cultural Centre in Gdańsk, Gdańsk : The Baltic Sea Cultural Centre, 2016.

 

 

praktyki zawodowe (w ramach kierunku/przedmiotu), plenery

nie

wymagania wstępne
wymagania formalne

odbyte studia licencjackie

założenia wstępne

podstawowa znajomość historii sztuki.

efekty uczenia się
kompetencje społeczne
opiskod

K_K01 realizuje własne działanie artystyczne poprzez doświadczenia pozyskane w całym okresie swojej aktywności nie tylko artystycznej

K_K02 realizuje własne koncepcje i działanie artystyczne będąc świadomy różnorodności stylistycznej w oparciu o dobrą organizację pracy własnej

K_K01, K_K02
umiejętności
opiskod

K_U16 wykazuje umiejętności językowe w zakresie dziedzin sztuki i dyscyplin artystycznych, właściwych dla studiowanego kierunku studiów

K_U16
wiedza
opiskod

K_W01 posiada ogólną znajomość podstawowych tendencji rozwojowych w historii grafiki i animacji, ich wzajemnych relacji i konsekwencji

K_W03 ma dobrą znajomość historii powstawania technik graficznych i animacyjnych, ich technologii i specyfiki; zna najwybitniejszych przedstawicieli – mistrzów poszczególnych rodzajów technik; zna dawne systemy sygnowania grafiki

K_W06 posiada orientację w zakresie problematyki związanej z technologiami stosowanymi w grafice, zna walory i możliwości wynikające z różnorodności technik graficznych

K_W08 ma uporządkowaną wiedzę z zakresu teorii i historii projektowania graficznego

K_W01, K_W03, K_W06, K_W08


Lista studiów

studia status Czas
[h]
ECTS forma zaliczenie
Grafika / Grafika Artystyczna s.3 o 15 1 W 15h
W [Z]


Semestr 2018/19-Z (Z-zimowy,L-letni)
Kod kursu: #35.11233