Katalog ECTS

Estetyka

Pedagog: dr Nikodem Rachoń

Pole Opis
forma/typ zajęć wykład;
język wykładowy polski;
metody i kryteria oceniania

Egzamin ustny. Głównym kryterium oceny jest stopień opanowania materiału dydaktycznego (wskazane rozdziały książki Wł. Tatarkiewicza, Dzieje sześciu pojęć, PWN, W-wa 2008) oraz znajomość wybranej lektury dodatkowej (Herbert Z., Barbarzyńca w ogrodzie, Czytelnik, Warszawa 1962 lub Kuspit D., Koniec sztuki, Muzeum Narodowe w Gdańsku, 2006). Ponadto, pod uwagę brana jest obecność i aktywność studenta podczas zajęć.

opis przedmiotu

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z głównymi zagadnieniami i problemami  klasycznej i współczesnej estetyki. Treści ujęte w programie zajęć obejmują podstawowe informacje z zakresu historii estetyki, omówienie głównych zagadnień i stanowisk estetycznych oraz głównych kontrowersji estetyki współczesnej, a także ewolucję podstawowych pojęć estetycznych. Zdobyta przez studenta wiedza pozwoli zrozumieć na czym polega swoistość badań i teorii estetycznych oraz w jakich relacjach pozostaje ta dziedzina wiedzy z innymi, pokrewnymi jej dyscyplinami. 

Efektem aktywnego uczestnictwa w kursie będzie zdobycie umiejętności wyróżnienia dziedziny problemów estetycznych oraz świadomego określenia własnego wobec nich stanowiska. Student będzie również potrafił określić ogólne teoretyczne ramy krytyki sztuki. Ponadto, zdobędzie kompetencje racjonalnego komunikowania swoich przekonań estetycznych za pomocą dobierania racji i podawania argumentów. Student będzie zdolny do wolnego od emocji i bezstronnego rozważania problemów w celu ustalenia prawdy.

skrócony opis przedmiotu

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z głównymi zagadnieniami i problemami klasycznej i współczesnej estetyki. Program zajęć obejmuje podstawowe informacje z zakresu historii estetyki, omówienie głównych zagadnień i stanowisk estetycznych oraz głównych kontrowersji estetyki współczesnej oraz ewolucji podstawowych pojęć estetycznych.

sposób realizacji przedmiotu

Wykład połączony z dyskusją

zakres tematów

I. Wstęp. Czym jest estetyka?

  1. Etymologia nazwy
  2. Dziedzina estetyki. Filozofia – Aksjologia – Estetyka

- Estetyka a historia i krytyka sztuki

- Jakie jest jej zastosowanie? Dlaczego to jest istotne? Co daje nam wiedza estetyczna w praktyce?

- Filozofia a nauki przyrodnicze

  1. Problem anachronizmu nazwy estetyka. Estetyka a filozofia sztuki

 

II. Zarys historii filozoficznej refleksji nad pięknem i sztuką

  1. Antyczna i średniowieczna refleksja nad znaczeniem piękna i sensem sztuki
    (Platon, Arystoteles, Plotyn, św. Augustyn, św. Tomasz)
  2. Estetyka klasyczna. Nowożytna estetyka i tradycja kantowska
    (A.G. Baumgarten, I. Kant, G.W.F. Hegel, F. Schiller, A. Schopenhauer, F. Nietzsche)
  3. Estetyka współczesna (M. Heidegger, Z. Freud, Th. Adorno, A. Danto, G. Dickie)

 

III. Główne zagadnienia estetyki klasycznej

 

  1. Piękno. Czym jest piękno? Jak powstaje? Od czego zależy? Czy jest czymś subiektywnym czy obiektywnym? Jakie stanowiska dominują w tradycji?
  2. Wzniosłość. Czym jest wzniosłość? Jak powstaje? Czym różni się od piękna?
  3. Czy jest możliwa definicja sztuki? Czym jest sztuka i twórczość artystyczna? Czym różni się od innych ludzkich aktywności? Theoria, Praxis, Poiesis
  4. Dzieło sztuki. Czym jest dzieło sztuki? Przedmiot czy doświadczenie?
  5. Sąd estetyczny. Czym jest sąd estetyczny? Jak powstaje? Kiedy jest prawidłowy, a kiedy chybiony?
  6. Wartość estetyczna. Co to jest wartość estetyczna? Czy można sensownie spierać się o wartość estetyczną dzieła sztuki? Na podstawie jakich kryteriów?
  7. Doświadczenie estetyczne. Co to jest doświadczenie estetyczne? Czym różni się od innych rodzajów doświadczeń?
  8. Postawa estetyczna. Czym jest postawa estetyczna?
  9. Forma. Czym jest forma w sztuce?
  10. Geniusz w sztuce

 

IV. Główne zagadnienia estetyki współczesnej

  1. Pierwsza i druga awangarda. Problem formy
  2. Sztuka poza pięknem. Koniec sztuki w klasycznym rozumieniu. Sztuka i post-sztuka
  3. Dehumanizacja sztuki
  4. Estetyczna analiza nowych form artystycznych i nowych środków wyrazu. Shusterman i nowojorski Rap
  5. Szerokie definicje sztuki
  6. Sztuka wysoka a sztuka popularna i sztuka użytkowa
  7. Postmodernizm i estetyzacja codzienności
  8. Ironia i komizm

 

V. Kierunki filozoficzne dominujące we współczesnej estetyce

  1. Fenomenologia – M. Heidegger, M. Merleau-Ponty, R. Ingarden
  2. Szkoła analityczna – M. Beardsley, G. Dickie
  3. Pragmatyzm – J. Dewey, R. Shusterman
  4. Idealizm – B. Croce
  5. Postmodernizm – R. Rorty, J. Derrida, M. Foucault  
  6. Psychoanaliza – Z. Freud, S. Zizek
sposób zaliczenia egzamin;
literatura
  1. Adorno Th. W., Sztuka i sztuki. Wybór esejów, tł. Krystyna Krzemień-Ojak, PIW: Warszawa 1990
  2. Arystoteles, Retoryka; Poetyka, przeł. H. Podbielski, PWN, Warszawa 1988
  3. Copleston F., Historia filozofii, Tomy I–IX, przekł. zb., Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1989– 2001
  4. Danto A. C., Świat sztuki. Pisma z filozofii sztuki, tł. i oprac. Leszek Sosnowski, WUJ: Kraków 2006
  5. Dewey J., Sztuka jako doświadczenie, tłum. A. Potocki, wstęp I. Wojnar, Ossolineum, Wrocław 1975
  6. Dziemidok B., Główne kontrowersje estetyki współczesnej, PWN, Warszawa 2012
  7. Dziemidok B., O komizmie, Książka i Wiedza, Warszawa 1967
  8. Dziemidok B., Teoria przeżyć i wartości estetycznych w polskiej estetyce dwudziestolecia międzywojennego, PWN, W-wa 1980
  9. Gadamer H.G., Aktualność piękna. Sztuka jako gra, symbol i święto, tł. Krystyna Krzemieniowa, Oficyna Naukowa: Warszawa 1993
  10. Gołaszewska M., Zarys estetyki. Problematyka, metody, teorie, PWN, Kraków 1973
  11. Gołaszewska M., Estetyka współczesna,Wydawnictwo UJ, Kraków 2001
  12. Hegel G.W.F., Wykłady o estetyce, t.1-3, PWN, Warszawa 1964
  13. Herbert Z., Barbarzyńca w ogrodzie, Czytelnik, Warszawa 1962
  14. Kant I., Krytyka władzy sądzenia, PWN, Warszawa 1964
  15. Kuspit D., Koniec sztuki,Muzeum Narodowe w Gdańsku, 2006
  16. Schopenhauer A., Świat jako wola i przedstawienie, PWN, W-wa 2011
  17. Shusterman R., Estetyka pragmatyczna. Żywe piękno i refleksja nad sztuką, przeł. A. Chmielewski i in., Wrocław 1998
  18. Shusterman R., O sztuce i życiu. Od poetyki hip-hopu do filozofii somatycznej, tł. Wojciech Małecki, Atla 2: Wrocław 2007
  19. Scruton R., Beauty – A very short introduction, Oxford University Press, Oxford 2011
  20. Tatarkiewicz Wł., Dzieje sześciu pojęć,PWN, Warszawa 2008
  21. Tatarkiewicz Wł., Historia estetyki,t.1-3, PWN, Warszawa 2009
  22. Tatarkiewicz Wł., Historia Filozofii, t.1-3, PWN, W-wa, 1982
  23. Wilkoszewska K. red., Estetyki filozoficzne XX wieku, Universitas: Kraków: 2000
  24. Witkiewicz S.I., Nowe formy w malarstwie. Szkice estetyczne. Teatr, PWN, Warszawa 1974

 

praktyki zawodowe (w ramach kierunku/przedmiotu), plenery -brak-
wymagania wstępne
wymagania formalne -brak-
założenia wstępne

Student posiada podstawową wiedzę z zakresu humanistyki

efekty uczenia się
kompetencje społeczne
opiskod

Jest zdolny do wyrażania rzeczowych, wyważonych sądów w krytycznej ocenie rzeczy i zjawisk

Rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie, potrafi inspirować i organizować proces uczenia się innych osób

W2-K04 / A2-K04; W2-K01 / A2-K01
umiejętności
opiskod

Posiada umiejętności językowe w zakresie właściwym dla studiowanego kierunku studiów, zgodnie z wymaganiami określonymi dla poziomu B2+ Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego

Posiada umiejętność publicznego przedstawienia zrealizowanych prac projektowych, z wykorzystaniem technik audiowizualnych, oraz poddania ich efektów dyskusji w sposób odpowiedzialny i ze zrozumieniem swojej opiniotwórczej roli

W2-U11 / A2-U19; W2-U10 / A2-U18, A2-U20
wiedza
opiskod

Ma uporządkowaną wiedzę z zakresu teorii wybranych klasyków filozofii sztuki.

Osiąga erudycję wynikającą ze znajomości literatury fachowej z zakresu filozofii sztuki oraz zagadnień sztuki współczesnej.

Rozwija samodzielnie wiedzę w zakresie kontekstu sztuk projektowych w obrębie sztuki i kultury materialnej, ich znaczenia w życiu społecznym i gospodarce

Dysponuje wiedzą o teoretycznych i kulturowych uwarunkowaniach projektowania i potrafi tę wiedzę wykorzystać przy realizacji prac w wybranych obszarach sztuk projektowych

AW2-W02 / A2-W08; AW2-W03 / A2-W08; AW2-W09 / A2-W09; AW2-W13 / A2-W10, A2-W11


Lista studiów

studia status Czas
[h]
ECTS forma zaliczenie
Architektura Wnętrz s.1 o 30 1 W 30h
W [E]
W [Z]


Semestr 2018/19-Z (Z-zimowy,L-letni)
Kod kursu: #35.9639